Sayfa içeriği Prof. Dr. Burak Tatlı (Çocuk Nörolojisi Uzmanı) danışmanlığında hazırlanmakta ve gözden geçirilmektedir.
Derneğe destek olunBağışlarınız tanıya erişim ve aile eğitiminde kullanılırBağış yap →
Genetik Tedaviler · Tedavi Hattı (Pipeline)

Duchenne Musküler Distrofisi

DMD geni insan genomunun en büyüğü — bu yüzden Duchenne'de 'tek hamlelik' çözüm yok; alan, steroidlerden ekson atlamaya ve mikrodistrofin gen tedavisine uzanan çok katmanlı bir pipeline yürütüyor.

Tedavi stratejisinin mantığı

Üç koldan: (1) kas yıkımını yavaşlatan ilaçlar (steroidler ve ardılları), (2) uygun mutasyonlarda mesajı 'onarıp' kısaltılmış distrofin ürettiren ekson atlama ASO'ları, (3) genin küçültülmüş kopyasını taşıyan gen tedavisi.

Aday tedaviler — Ekim 2026 itibarıyla

AdayMekanizmaAşamaNot
Kortikosteroidler · vamorolone · givinostat
Kas koruyucu ilaçlar
Yıkım ve yangıyı azaltarak yürüme süresini uzatırOnaylıStandart bakımın temeli; vamorolone ve givinostat yan etki profilini iyileştirmeyi hedefleyen yeni onaylar.
Ekson atlama ASO'ları (51 · 53 · 45)
ASO (haftalık damar içi)
Mutasyonlu bölümün atlanmasını sağlayıp kısaltılmış distrofin ürettirirOnaylıABD'de hızlandırılmış onaylı; yalnız uygun delesyonu olan alt gruplarda kullanılır. Daha güçlü yeni nesil (hücreye girişi artırılmış) ASO'lar klinik çalışmalarda.
Delandistrogene moxeparvovec
AAV gen tedavisi (mikrodistrofin)
Genin küçültülmüş ama işlevsel kopyasını kasa taşırOnaylıABD'de onaylı; etkinlik verileri tartışılıyor ve ciddi karaciğer güvenlik olayları sonrası kullanım koşulları daraltıldı — uygunluk mutlaka güncel bilgiyle, deneyimli merkezde değerlendirilmelidir.
CRISPR / gen düzenleme
Gen düzenleme
Hastanın kendi geninde okuma çerçevesini kalıcı onarmaFaz 1/2Hayvan modellerinde güçlü kanıt. İlk insan deneyimi 26 Ekim 2026'da yayımlandı: dört çocukta kas biyopsisinde hedeflenen düzenleme gösterildi, ancak yüksek dozda bir katılımcıda bağışıklık tepkisine bağlı ölümcül ciddi yan etki gelişti. Darboğaz moleküler uygulanabilirlik değil, taşıma dozunun güvenliğidir.
Gen aktivasyonu — utrofin (denCas12m)
AAV ile taşınan gen açma aracı (tek vektör)
Distrofin genine dokunmadan, akrabası utrofinin üretimini artırır (CRISPRa)Klinik öncesiDNA kesilmez; CRISPR yalnız adres bulucu olarak kullanılır. Etki hangi distrofin mutasyonunun taşındığına bağlı olmadığı için ekson atlamanın aksine mutasyona özel seçim gerektirmez. İnsanlaştırılmış DMD fare modelinde sistemik verilişle utrofinde sekizinci haftada dört-yedi kat artış, kavrama gücü ve dayanıklılıkta altı ay süren düzelme bildirildi. Farelerde yapılmıştır; insan verisi yoktur. Tek AAV ile verilmesi, yukarıdaki ölümcül olayda sorumlu olan doz/bağışıklık riskini ortadan kaldırmaz. Nat Biotechnol, 28 Ekim 2026 (doi:10.1038/s41587-026-03352-5).

Aileler için — ne beklemeli?

Hastalık hakkında ayrıntılı bilgi için: Duchenne Musküler Distrofisi sağlık yazımızı okuyun →

Açık klinik çalışmaları hekiminizle birlikte clinicaltrials.gov üzerinden izleyebilirsiniz.

← Tüm tedavi hatları · Temel kavramlar rehberi

Bu sitedeki içerikler bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi kararları için hekiminize başvurunuz. Bu sayfadaki aşama bilgileri kamuya açık duyurulara dayanır ve hızla değişebilir; Nörogender güncel tutmaya çalışmaktadır.